تست انیاگرام (Enneagram)

تیپ 5 : مشاهده گر و دانشمند

تیپ 5 : مشاهده گر و دانشمند

تیپ‌ پنجی‌ها قدرت را در دانش می‌بینند دارای اطلاعات تخصصی و قدرت تجزیه و تحلیل بالایی هستند. آنان مشتاق کشف رازهای جهان‌اند و حتی دوست دارند در مورد احساسات نیز تفکر کنند. آنان نیازشان به جدا ماندن از احساسات را به اشتباه، یک ویژگی معنوی از جنس وارستگی برمی‌شمرند. ایشان معمولا در زمان تنهایی احساس کسالت نمی‌کنند؛ زیرا زندگی ذهنی فعالی دارند.

ترجیح می‌دهند مشاهده گر آنچه می‌گذرد باشند؛ و خود را با آن درگیر نکنند. همواره از بیرون به قضایا نگاه می‌کنند، و این نوعِ مواجهه، موجب فاصله گرفتن ایشان از مسائل و رویدادهای زندگی می‌شود و نیز این تصور را در ذهن‌شان ایجاد می‌کند که تحت تاثیر ترس‌ها و تمنیات نفسانی قرار نخواهند گرفت.

آنان زندگی را به بخش‌هایی متفاوت تقسیم می‌کنند و آن‌ها را از هم جدا نگاه می‌دارند. ایشان ترجیح می‌دهند که موارد کاری‌شان معین و مشخص شده باشند و دستورالعمل‌ها و زمان لازم برای انجام کارها روشن باشند. ایشان برای ابراز احساسات نیز نیاز به برنامه ریزی زمانی قبلی دارند.

آنان به لحاظ عاطفی از دیگران فاصله می‌گیرند تا از حریم خصوصی خود محافظت کنند و درگیر دیگران نشوند. در واقع استقلال ایشان مکانیزم دفاعی‌شان است؛ زیرا پرداختن به نیازهای دیگران، آنان را از رمق می‌اندازد.

تیپ پنج انیاگرام این قابلیت را دارد که تصمیم‌گیرنده ای عالی و تحلیل‌گری قهار باشد.

بیوگرافی
بیوگرافی

ترس های اصلی تیپ های شخصیتی نه گانه:

تیپ 5: ترس از، بیهوده، بی مصرف و ناتوان بودن.

تمایلات اصلی و پیچیدگی های حاصل از آنها.

تیپ 5: تمایل به اینکه لایق باشند، به دانایی بی مصرفی تبدیل می شود.

ویژگی های شخصیتی

1/ کنجکاو

تیپ های 5و6و7 انسانهایی عقلی هستند. این افراد قبل از انجام کارها ابتدا فکر می کنند و آماده دریافت حقایق و رویایی با واقعیات هستند. آنها کاشف ایده های جدیدند و اکثرا محقق بوده و علاقمندند که همیشه راجع به جزئیات هر چیز سوال کنند و دارای توانایی های فکری بسیار قوی هستند.

افرادی غیر متعصب بوده و شنونده های خوبی هستند. می توانند بدون هیچ پیش زمینه ای به دیگران کمک کنند تا واقعیت را به طور عمیق درک کنند.

بر خلاف تیپ 2 که همیشه تحت فشار است که ((دهندگی)) خود را بروز دهد، یک تیپ 5 آزاد نشده همیشه تحت فشار است که (( گیرندگی)) داشته باشد، این افراد دریافت کنندگانی قوی هستند.

تلاش اصلی تیپ 5 غالبا جمع آوری افکار، دانش و بالاخره آرامش، اما برخی شماره ها 5 وجود دارند که تلاش آنها در جهت مادیات زندگی است و یا چیزهایی به ظاهر بی ارزش مانند تمبر، روزنامه های قدیمی، در قوطی و...جمع می کنند.

تمام انرژی خود را صرف این می کنند که همه چیز را ببیند و از آن سر درآورند و به همین دلیل اکثر آنها عینک به چشم می زنند. آنها کتاب خوان هایی هستند که می خواهند در مورد همه چیز اطلاعاتی جزئی را هم بدانند.

افراد تیپ 5 همه چیز را می بینند، خوب می شنوند و آن را به خاطر می سپارند.

برای افراد این تیپ شاید هیچ چیز زیباتر از این نباشدکه به چیزی فکر و یا نگاه کنند. این افراد هرچه را که نمی فهمند و برایشان مبهم است، اصلا به طرفش نمی روند.

تلاش تیپ 5 در جهت کسب دانش است و دانش یعنی قدرت. برای یک تیپ 5 آزاد نشده، اطلاعاتی که از بیرون جذب می کنند، هیچ وقت کافی نیست. شماره 5 همیشه نیاز به یک کتاب دیگر، سمینار دیگر، دوره درسی دیگر و... دارد. این افراد از بیشترین علاقمندان دانش انیاگرام هستند.

سیستم های روحی - روانی که دنیای اطراف و انسان ها را توصیف می کنند، برای آنها جذاب هستند.

برای آنها یکی از راه های دریافت دانش، سفر کردن است. آنها با میل سفر می کنند چون سفر را سازنده می دانند. برای این افراد آشنایی با ناشناخته ها، فرهنگ های بیگانه و آداب و رسوم ها بسیار لذت بخش است.

آنها دنیا و روابط حاکم بر آن را بسیار عالی توضیح می دهند، اما برای درست شدنش کاری انجام نمی دهند.

2/ احساسات

احساساتی ظریف و دوست داشتنی دارند، بسیار مهربان، لطیف و مودب هستند.

احساسات خود را به راحتی بروز نمی دهند و در درون خود یک احساس تهی بودن عمیق دارند.

نیازمند به یک دنیای خصوصی بسته و امن هستند، آنها حسرت قلعه ای را دارند که در آن بدون آنکه دیده شوند، فکر کنند.

یک تیپ 5 سعی می کند درگیر احساسات و پیامدهای آن نشود، بلکه به جای آن به کارهای ذهنی بپردازد. برای آنها بسیار مهم است که آرامش خود را حفظ و احساسات خود را کنترل کنند. به عنوان مثال هیچکس نباید بفهمد او عاشق است و یا امروز خیلی ناراحت است. درمورد خود معمولا صحبت نمی کند.

برای این افراد هیچ چیز نفرت انگیزتر از اعمال متظاهرانه نیست. در این مورد آنها تاجایی پیش می روند که در بیان احساس خود نیز دچار مشکل می شوند، بنابراین از نظر دیگران آنها افرادی مغرور، سرو و خود بزرگ بین به نظر می رسند.

این افراد ابتدا وقایع را ثبت می کنند و بدون اینکه درگیر آنها شوند در کنار مسائل هستند و به محض تنها شدن، شروع به طبقه بندی کردن آنها از نظر اهمیت کرده و آنها را تحلیل می کنند و احساسات خود را در یک طبقه منظم می کنند؛ یعنی این افراد می توانند کم کم به احساساتشان راه پیدا کنند .

افراد تیپ 5 مانند افراد تیپ4، به آنهایی که نزدیک نیستند بیشتر احساس نزدیکی می کنند، تا می توانند برای انسانهای دور، از خود احساسات گرمی ابراز می کنند.

در حالیکه در زمان حضور آنها به سختی می توانند به طور مستقیم احساساتشان را بیان می کنند و یا تنها با حرکات کوچکی احساساتشان را بیان می کنند. بنابراین طرف مقابل احساس می کند که وی هیچ توجه و احساس خاصی نسبت به او ندارد.

یک فرد تیپ 5 حتی وقتی احساساتش را بیان می کند، باز هم آن را کنترل شده بیان می کند.

یکی از مکانیزم های دفاعی افراد تیپ 5، عقب نشینی است، آنها از هیچ چیز به اندازه درگیری های احساسی وحشت ندارند. هرچه تیپ 5، آزاد نشده تر باشد، به همان اندازه از بیان احساسات، روابط و وابستگی می هراسد.

3/ تنهایی

افراد این تیپ، نیازمند یک دنیای خصوصی بسته و امن هستند. اکثر آنها انسانهای درونگرایی هستند.

وقتی می خواهند کاری انجام دهند، به شدت سعی می کنند توجه کسی را جلب نکنند. در واقع با خود برنامه ریزی می کنند که (( چطور رفتار کنم تا حد ممکن کمتر جلب توجه کنم)) و یا (( چگونه باشم تا از من چیزی خواسته نشود)).

در یک جمع دوستانه این توانایی را دارند که با مهارت، صحبت را از روی خود به چیز دیگری معطوف کنند.

به محض آنکه از آنها بپرسند که چه احساسی دارند، با مهارت خود را از این جریان کنار می کشند و موضوع بحث را عوض می کنند.

آنها نمی خواهند در مورد خودشان با دیگران صحبت کنند و اگر مجبور شوند بسیار کم و موجز صحبت می کنند اما در عوض بسیار خوب گوش می سپارند.

بسیاری از این افراد از داشتن نقش والدین، مشکل دارند، چون دهنده نیستند، و فرزندان مرتبا از والدین، چیزی می خواهند.

افراد این تیپ از تحمیل متنفرند. اگر می خواهید عصبانیت یک تیپ 5 را که همیشه خود را کنار می کشد را ببینید، کافی است سرزده و بدون در زدن وارد اتاق او شوید و سپس بدون هیچ توضیحی، خارج شوید. اینگونه می توان یک شماره پنجی را واقعا اذیت کرد چون او از دنیای خصوصی خود به شدت محافظت می کند.

یک فرد شماره 5 که مجبور است در جمع زندگی کند، احتیاج به تنهایی دارد تا مجددا انرژی بگیرد، وجود آدم های زیاد و نزدیکی مدام با افراد برای آنها آزار دهنده است.

این افراد، ممکن است اطلاعات یا چیزهای محرمانه بسیار زیادی برای خود نگه دارند و سکوت کنند.

4/ ارتباط

دوستی با فرد تیپ 5، می تواند بسیار غنی باشد به شرط آنکه از او انتظار سه چیز را نداشته باشیم:

ابتکار عمل در دوستی

نزدیکی جسمی مداوم

شیفتگی و دلبستگی

شماره 5، از دادن انگشت کوچک خود می ترسد، چرا که وحشت دارد مبادا طرف مقابل تمام دست او را بخواهد. اما اگر کسی حاضر باشد با انگشت کوچک یا کمتر از آن راضی شود، می تواند در یک تیپ5، یک دوست باوفا، با تحمل و شکیبا و یک شنونده رازدار و منصف را پیدا کند.

در سمینار ها و جلسات، کنفرانس ها شماره های 5 اکثرا در ردیف آخر می نشینند تا بتوانند همه چیز را ببینند و در عین حال کسی آنها را نبیند. مهمتر اینکه اگر در ردیف اول باشد ممکن است از آنها سوالی پرسیده شود و یا چیزی خواسته شود .

افراد تیپ 5، هنگامی احساس امنیت می کند که زمان و مکان یا ارتباط، دقیقا مشخص باشد، آنها می خواهند بدانند که یک جلسه یا مهمانی چقدر طول می کشد.

دیدار های بدون هماهنگی، یا درگیر کردن آنها با یک مسئله بدون پیش بینی قبلی، برایشان ناخوشایند است.

در مجادلات و بحث ها و درگیری های آشکار، اغلب به جز عقب نشینی و دلایل و توجیهات روشنفکری و مکانیزم های دفاعی دیگری در اختیار ندارند.

ممکن است از نظر مادی، افراد بسیار خسیسی باشند، این افراد از زندگی خود لذت نمی برند چون مداوم مواظب دارایی های خود هستند.

غالبا این افراد انسان های قانعی هستند و طبیعتا به ریاضت کشیدن گرایش دارند. آنها همیشه از هر چیز مقدار کمی لازم دارند و بسیار به این موضوع مغرور هستند که چقدر فهمیده اند. دوره های ابتدایی زندگی احساسی آنها غالبا در این انباشته شده است که آن چیزی را که واقعا می خواسته اند، تمام و کمال دریافت نکرده اند و لذا بسیار سریع عادت کرده اند که با کم بسازند. به عبارت دیگر خست و قناعت این افراد در یک امتدادند.

آنها به خوبی اطلاعات را می فهمند، جنبه های روانی دیگران را کشف می کنند و متفکرین توانایی هستند.

ترس از تهی بودن، دلیل اصلی اعمال تیپ5 آزاد نشده است.

می توانند ساعت ها، یک گفتگوی یک طرفه را دنبال کنند. ظرفیت بیش از اندازه به گوش دادن و گرفتن همه جزئیات دارند و بنابراین می توانند خود را از نظر احساسی دور نگه دارند و به طرف مقابل کمک کنند تا وضعیت خود را واقعی تر، دقیق تر و بهتر بفهمد.

(( فاصله گرفتن)) هم توانایی و هم گناه افراد این تیپ است. تیپ 5 تنها تیپی از میان 9 تیپ است که می توان از یک کلمه برای نشان دادن قدرت و ضعف او استفاده کرد.

عشق برای بعضی افراد این تیپ، یک درام است. زیرا در احساسات و روابط عشقی، حسرت برای دیدار و آرزوی فاصله، باهم تناقض پیدا می کنند. ممکن است یک فرد تیپ 5 تا حد نهایت عاشق باشد اما در هنگام ملاقات با معشوق، خشک به نظر می آید. افراد تیپ 5 بسیار تمایل به محافظه کاری دارند.

بسیاری از افراد تیپ 5، زندگی خود را به چند بخش مختلف تقسیم می کنند که عملا این بخش ها هیچ وابستگی به هم ندارند و مستقل از یکدیگرند. محیط کار، فامیل، دوستان و.... و در هر یک از این قسمت ها دوستان و آشنایانی وجود دارند که با دوستان دیگر هیچگونه آشنایی و دوستی ندارند و ممکن است همدیگر را نبینند.

گناه ریشه ای یا منشا خطا در افراد تیپ 5، حرص است. آنها بسیار حرص دارند که دارایی خود، بخصوص دارایی های معنوی، را برای خود نگه دارند.

محیط های جذاب

فعالیت های عملی که با میکروسکوپ یا تلسکوپ انجام می گیرد.

کار کردن با کتاب اطلاعات، کار در کتابخانه.

برنامه نویس کامپیوتر که ترجیح می دهد در شیفت شب کار کند.

محیط های غیر جذاب

هر محیط یا شغلی که نیازمند رقابت و مواجهه مستقیم باشد.

فروشندگی

کار یا شرکت در مجامع عمومی

تاریخچه خانوادگی

دو الگو خانوادگی معمولی باعث ایجاد تیپ 5 می شود: آنهایی که کاملا احساس رها شدگی کرده و پذیرفته اند که تقدیرشان این است و یاد گرفته اند که برای بقا خود باید از احساساتشان جدا شوند. آنها از محبت و نزدیکی کمتری برخوردار بوده اند.

کودکانی که والدینی سخت گیر و متعصب داشته و در خانواده آنها آزار فیزیکی دیده اند به این نتیجه رسیده اند که از نظر هیجانی بسته باشند و خانواده شان را از خود دور سازند.

گاهی این افراد در یک خانواده پر جمعیت بوده اند که احساس آرامششان تنها در حمام و یا بیرون از خانه میسر می شده و در واقع در یک فضای فیزیکی بیش از اندازه تنگی رشد کرده اند.

راه های رهایی

باید تکانی خورده و در این راه قدم بردارند که گنج های درونی خود را به دیگران ببخشند.

باید به خود اجازه دهد تا گاهی هم بدون فکر عمل کند، وگرنه انسان کاملی نخواهد بود.

بداند که دانش، به مفهوم وسیع آن، فقط از راه فکر کردن به دست نمی آید، بلکه تجربیات زندگی را نیز در بر می گیرد.

خود را به داد و ستد اجتماعی عادت دهد و شجاعت درگیر شدن با بیرون را پیدا کند.

یاد بگیرد که کمی از رازها و اسرار خود را رها کند.

کارهایی را در پیش بگیرد که مستلزم تماس فیزیکی با دیگران است.

به کارهای دستی و هنری از قبیل سفالگری، مجسمه سازی، نقاشی و ... بپردازد. در این صورت دیگران می توانند مستقیم به درون روح او نگاه کنند.

سعی در پذیرش مسئولیت هایی که مستلزم فعالیت های اجتماعی است.

تمرین کند تا احساساتش را مستقیم بیان کند.