در این سطح، مدرسه از نظر جو روانی و ارتباطی در وضعیت سالم، پویا و الهامبخش قرار دارد. روابط بین مدیر، معلمان و کارکنان بر پایه اعتماد، احترام متقابل و همکاری داوطلبانه شکل گرفته است. معلمان احساس میکنند صدایشان شنیده میشود، ارزشمندند و در تصمیمگیریها نقش دارند.
در چنین فضایی، نه تنها فعالیتهای آموزشی با انگیزه انجام میشوند، بلکه مدرسه به محیطی برای رشد شخصی، یادگیری مشترک و حس تعلق سازمانی عمیق تبدیل میشود.
ویژگیهای محتمل:
رهبری مشارکتی و الهامبخش مدیر:
- مدیر به جای صدور دستورات، نقش راهنما و تسهیلگر را ایفا میکند. او با اعتماد به توانمندیهای معلمان، فضایی ایجاد میکند که در آن هرکس احساس کند بخشی از تصمیمها و موفقیتهای مدرسه است.
همکاری فعال و صمیمی میان معلمان:
- معلمان با علاقه و بدون اجبار با هم همکاری میکنند، تجارب خود را به اشتراک میگذارند و در حل مسائل آموزشی از هم حمایت میگیرند. ارتباطها فراتر از همکاری شغلی و بهصورت انسانی و دوستانه است.
ارتباط باز و شفاف در همه سطوح:
- ارتباط میان کارکنان و مدیر دوطرفه و شفاف است. مشکلات بدون ترس یا ملاحظهکاری مطرح میشوند و مدیر شنوندهای واقعی است. این صداقت ارتباطی موجب افزایش احساس امنیت روانی در محیط کار میشود.
آزادی عمل همراه با مسئولیتپذیری:
- در این نوع جو، معلمان آزادی دارند که روشهای آموزشی خلاقانه بهکار ببرند، اما در برابر نتایج کار خود نیز احساس مسئولیت میکنند. تعادل میان آزادی و پاسخگویی بهخوبی برقرار است.
روحیه مثبت، تعلق و افتخار سازمانی:
- کارکنان به مدرسه خود افتخار میکنند و آن را بخشی از هویت شخصی خود میدانند. این احساس تعلق باعث میشود در جهت رشد مدرسه با انگیزه عمل کنند و انرژی مثبتی را به محیط منتقل کنند.
پیامدها
جو سازمانی قوی، زمینهساز بهترین عملکرد آموزشی و انسانی در مدرسه است. پیامدهای آن عبارتاند از:
افزایش کیفیت تدریس و یادگیری دانشآموزان بهواسطه انگیزه و همکاری بالا.
رشد خلاقیت، نوآوری و مسئولیتپذیری در میان کارکنان.
کاهش تعارضها و استرسهای شغلی.
افزایش رضایت شغلی، تعلق سازمانی و اعتماد متقابل.
ارتقای اعتبار مدرسه در میان دانشآموزان و والدین.
بهطور کلی، در چنین فضایی مدرسه نه فقط محل کار، بلکه جامعهای کوچک از رشد، یادگیری و انگیزش است.
راهکارهای حفظ و تقویت جو سازمانی قوی
تثبیت فرهنگ مشارکت و گفتوگوی باز
- برای حفظ این فضا، مدیر باید گفتوگوهای منظم با معلمان داشته باشد، جلسات بازخورد دوسویه برگزار کند و همچنان فضای اظهار نظر آزاد را تقویت نماید تا حس اعتماد و همدلی پابرجا بماند.
قدردانی مستمر از تلاشها و موفقیتها
- تشویقهای مادی و معنوی، قدردانی علنی از عملکردهای مثبت، یا حتی پیامهای سادهی تشکر میتوانند حس ارزشمندی را در کارکنان زنده نگه دارند. این قدردانی باید مداوم و صادقانه باشد، نه فقط در زمانهای خاص.
ایجاد فرصتهای رشد و یادگیری مداوم
- برگزاری کارگاههای آموزشی، نشستهای تبادل تجربه و پروژههای مشترک، به معلمان کمک میکند تا احساس رشد شخصی و حرفهای کنند و در مسیر پیشرفت بمانند.
پایداری در عدالت و شفافیت مدیریتی
- رعایت عدالت در تقسیم وظایف، ارتقاها و پاداشها، و شفافیت در تصمیمگیری، از شکلگیری حس تبعیض یا بیاعتمادی جلوگیری میکند و اعتماد سازمانی را تقویت مینماید.
توجه به سلامت هیجانی و روانی کارکنان
- حتی در محیطهای سالم نیز ممکن است فشار کاری یا خستگی ایجاد شود. حمایت عاطفی مدیر، برنامههای رفاهی و گفتوگوهای صمیمانه در حفظ سلامت روانی کارکنان نقش مؤثر دارد.
حفظ انعطاف و جلوگیری از رکود سازمانی
- یکی از خطرات جو قوی، رضایت بیش از حد و توقف رشد است. مدیر باید با حفظ پویایی، طرحهای جدید آموزشی یا فرهنگی ارائه دهد تا هیجان و انگیزه در تیم حفظ شود.
جمعبندی:
- جو سازمانی قوی، نشاندهندهی بلوغ فرهنگی مدرسه است؛ جایی که احترام، اعتماد، همدلی و انگیزه در هم تنیدهاند.
- برای حفظ چنین فضایی، باید مراقب بود که موفقیت فعلی به سکون تبدیل نشود؛ با نوآوری، قدردانی، ارتباط مستمر و مشارکت فعال میتوان این فضا را پویا و زنده نگه داشت.